Δεν έχουν όλα τα παιδιά στην Ευρώπη ίση πρόσβαση στη ψηφιακή μάθηση. Αλλά τι θα γινόταν αν τα έργα της ΕΕ μπορούσαν να το αλλάξουν;
- Eva Kapoyianni
- 5 Ιαν
- διαβάστηκε 3 λεπτά
Γεφυρώνοντας το ψηφιακό χάσμα στην εκπαίδευση: από την πολιτική στην πράξη
Στον σημερινό ταχέως μεταβαλλόμενο ψηφιακό κόσμο, η πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση δεν σημαίνει πια μόνο μια τάξη και βιβλία. Σημαίνει σύνδεση στο διαδίκτυο, ψηφιακά εργαλεία και τη δυνατότητα των παιδιών να μαθαίνουν και να συμμετέχουν διαδικτυακά. Ωστόσο, σε όλη την Ευρώπη, ένα επίμονο ψηφιακό χάσμα απειλεί να αφήσει πίσω του χιλιάδες μαθητές.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, περίπου 5,4 % των παιδιών σχολικής ηλικίας στην Ευρώπη ζουν σε νοικοκυριά που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά έναν υπολογιστή ή σύνδεση στο διαδίκτυο (Savoia et al., 2022). Αυτή η πραγματικότητα αντιβαίνει στο όραμα μιας χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευσης και ίσων ευκαιριών. Τα παιδιά χωρίς αξιόπιστη σύνδεση δεν χάνουν μόνο τα διαδικτυακά μαθήματα, αλλά κινδυνεύουν να αποκοπούν από ένα εκπαιδευτικό οικοσύστημα που γίνεται ολοένα πιο ψηφιακό.
Το χάσμα αυτό είναι πιο έντονο σε ορισμένες περιοχές: οι χώρες της Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά ψηφιακής στέρησης, συνδεόμενα με το χαμηλό εισόδημα, την εκπαίδευση των γονέων και τη διαμονή σε αγροτικές περιοχές (Livingstone et al., 2022).
Πολιτικό πλαίσιο: η απάντηση της Ε.Ε.
Αναγνωρίζοντας αυτή την πρόκληση, το Σχέδιο Δράσης για την Ψηφιακή Εκπαίδευση 2021-2027 θέτει το κοινό όραμα της ΕΕ για «ποιοτική, χωρίς αποκλεισμούς και προσβάσιμη ψηφιακή εκπαίδευση» (European Commission, 2020a). Παράλληλα, η στρατηγική για την ψηφιακή ένταξη τονίζει ότι η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να συμβάλει σε μια «δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία και οικονομία» (European Commission, 2020b).
Όμως, μια πολιτική από μόνη της δεν αρκεί. Για να μετατραπεί το όραμα σε πραγματικότητα, χρειάζονται συγκεκριμένα συνεργατικά έργα -ανάμεσα σε δημόσιους φορείς, σχολεία, επιχειρήσεις και κοινωνία των πολιτών.
Από την πολιτική στην πράξη: πώς τα έργα της ΕΕ κάνουν τη διαφορά
Επένδυση σε υποδομές και συσκευέςΓια πολλά παιδιά, το πρώτο εμπόδιο είναι απλώς η έλλειψη σύνδεσης ή εξοπλισμού στο σπίτι. Η UNICEF (2021) επισημαίνει ότι η παροχή σύνδεσης και οικονομικά προσιτών συσκευών στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά είναι καθοριστικής σημασίας.
Κατάρτιση και ενδυνάμωση εκπαιδευτικώνΗ διδασκαλία στην ψηφιακή εποχή απαιτεί νέες δεξιότητες. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λιγότεροι από 40 % των εκπαιδευτικών στην ΕΕ αισθάνονται έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές τεχνολογίες στη διδασκαλία τους (European Commission, 2020a).
Στοχευμένα έργα για μειονεκτούσες περιοχέςΜέσα από προγράμματα όπως το Erasmus+ και το Horizon Europe, η ΕΕ μπορεί να στηρίξει δράσεις που εστιάζουν σε σχολεία αγροτικών ή χαμηλού εισοδήματος περιοχών, προωθώντας τη συνεργασία μεταξύ τηλεπικοινωνιακών εταιρειών, ΜΚΟ και σχολείων (World Economic Forum, 2023).
Διασυνοριακή συνεργασία και διάχυση καλών πρακτικώνΗ ανταλλαγή εμπειριών αποτελεί θεμέλιο των ευρωπαϊκών συνεργασιών. Δίκτυα όπως το European Schoolnet διευκολύνουν τη μεταφορά καλών πρακτικών και εργαλείων ψηφιακής μάθησης μεταξύ χωρών (European Schoolnet, 2024).
Ένα παράδειγμα στην πράξη
Φανταστείτε μια συνεργασία μεταξύ τριών χωρών: μιας αγροτικής περιοχής στη νότια Ευρώπη με ασθενές διαδίκτυο, μιας εταιρείας τηλεπικοινωνιών και ενός πανεπιστημίου. Μέσω χρηματοδότησης της ΕΕ, η περιοχή εξοπλίζεται με φορητούς υπολογιστές για τους μαθητές που τους χρειάζονται, η εταιρεία προσφέρει προσιτή σύνδεση και το πανεπιστήμιο εκπαιδεύει τους δασκάλους στη χρήση ψηφιακών εργαλείων.
Τα αποτελέσματα είναι απτά: αυξημένη συμμετοχή, βελτιωμένες επιδόσεις, περισσότερη εμπιστοσύνη στη μάθηση από απόσταση. Και πάνω απ’ όλα -ένα μοντέλο που μπορεί να αναπαραχθεί αλλού.
Γιατί ο ρόλος οργανισμών όπως της Thinkonception είναι κρίσιμος
Εδώ ακριβώς έρχεται στο προσκήνιο ο ρόλος της Thinkonception: να μετατρέπει μια πολιτική πρόκληση (όπως η ανισότητα στην ψηφιακή εκπαίδευση) σε συγκεκριμένα έργα, συνέργειες και αποτελέσματα.Με την υποστήριξη στη δικτύωση εταίρων, στη διαμόρφωση προτάσεων και στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, η Thinkonception βοηθά ώστε το όραμα της χωρίς αποκλεισμούς ψηφιακής εκπαίδευσης να γίνει πράξη.
Προχωρώντας μπροστά
Καθώς η εκπαίδευση μετασχηματίζεται ραγδαία, τα παιδιά χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο κινδυνεύουν να χάσουν όχι μόνο μαθήματα, αλλά και μελλοντικές ευκαιρίες. Τα θεμέλια πολιτικής είναι ισχυρά· τώρα χρειάζεται δράση, συνεργασία και κοινή ευθύνη.
Αν συνδέσουμε τα ευρωπαϊκά πλαίσια πολιτικής με καλά σχεδιασμένα, τοπικά έργα, μπορούμε να περάσουμε από το «μερικά παιδιά μένουν εκτός» στο «όλα τα παιδιά εντός».
Κι αυτό είναι ένα μέλλον που αξίζει να χτίσουμε μαζί.
Βιβλιογραφία / References
European Commission. (2020a). Digital Education Action Plan (2021–2027): Resetting education and training for the digital age. Retrieved from https://education.ec.europa.eu/focus-topics/digital-education/plan
European Commission. (2020b). Digital Inclusion Policy. Retrieved from https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/digital-inclusion
European Schoolnet. (2024). About European Schoolnet. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/European_Schoolnet
Livingstone, S., Stoilova, M., & Nandagiri, R. (2022, July 14). Digital inequalities in Europe are underpinned by divides in children’s access, interest and confidence. London School of Economics Blog. Retrieved from https://blogs.lse.ac.uk/medialse/2022/07/14/digital-inequalities-in-europe
Savoia, A., et al. (2022). Digital divide and social inequalities in Europe. PLOS ONE, 17(12). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9811043/
UNICEF. (2021). Digital Learning for Every Child: Closing the gaps to equity through inclusive technology. Retrieved from https://www.unicef.org/media/113896/file/Digital%20Learning%20for%20Every%20Child.pdf
World Economic Forum. (2023, August 10). How to bridge the digital divide in the EU. Retrieved from https://www.weforum.org/stories/2023/08/how-to-bridge-the-digital-divide-in-the-eu




Σχόλια