AI Literacy: Η νέα δεξιότητα που θα καθορίσει την επόμενη δεκαετία στην Ευρώπη

Η τεχνητή νοημοσύνη (TN) δεν αποτελεί πλέον μια τεχνολογία του μέλλοντος. Είναι ήδη παρούσα στον τρόπο που εργαζόμαστε, εκπαιδευόμαστε, επικοινωνούμε και λαμβάνουμε αποφάσεις.

Ωστόσο, καθώς η χρήση της TN εξαπλώνεται με ταχείς ρυθμούς, προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα:

Είναι αρκετό να έχουμε πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη ή χρειάζεται να μάθουμε και να τη χρησιμοποιούμε υπεύθυνα;

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να απαντήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του όρου "AI Literacy", η οποία πλέον βρίσκεται στον πυρήνα της εφαρμογής του AI Act. Το άρθρο 4 του Κανονισμού προβλέπει ότι οι οργανισμοί που αναπτύσσουν ή χρησιμοποιούν συστήματα AI οφείλουν να διασφαλίζουν ότι το προσωπικό τους διαθέτει επαρκές επίπεδο γνώσεων και κατανόησης γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.

Τι σημαίνει όμως πραγματικά AI Literacy;

Το AI Literacy δεν αφορά μόνο την τεχνική κατανόηση ενός εργαλείου όπως το ChatGPT ή το Copilot.

Περιλαμβάνει την ικανότητα να:

• κατανοούμε πώς παράγονται τα αποτελέσματα ενός συστήματος AI,

• αναγνωρίζουμε τους περιορισμούς και τις πιθανές προκαταλήψεις του,

• αξιολογούμε την αξιοπιστία των πληροφοριών,

• χρησιμοποιούμε την AI με τρόπο ασφαλή, ηθικό και σύμφωνο με το κανονιστικό πλαίσο.

Με άλλα λόγια, το AI Literacy συνδυάζει τεχνολογικές, ψηφιακές, νομικές και ηθικές δεξιότητες.

Γιατί αποτελεί ευρωπαϊκή προτεραιότητα;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιλέξει μια διαφορετική προσέγγιση από άλλες περιοχές του κόσμου.

Δεν επιδιώκει μόνο την ανάπτυξη της καινοτομίας, αλλά και τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος Trustworthy AI.

Αυτό σημαίνει ότι η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί:

• με διαφάνεια,

• με ανθρώπινη εποπτεία,

• με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα,

• χωρίς διακρίσεις.

Και όλα αυτά δεν μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω της νομοθεσίας.

Χρειάζονται άνθρωποι που γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιούν υπεύθυνα την τεχνολογία.

Ο ρόλος της εκπαίδευσης

Το AI Literacy δεν αφορά αποκλειστικά τις επιχειρήσεις.

Αφορά:

• σχολεία,

• πανεπιστήμια,

• εκπαιδευτικούς,

• δημόσιους οργανισμούς,

• πολίτες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΟΟΣΑ αναπτύσσουν κοινά πλαίσια δεξιοτήτων AI για τα εκπαιδευτικά συστήματα.

Από τη γνώση στην υπεύθυνη χρήση

Η πρόκληση δεν είναι να χρησιμοποιούμε περισσότερο AI.

Η πρόκληση είναι να το χρησιμοποιούμε καλύτερα.

Το AI Literacy δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη ψηφιακή δεξιότητα.

Αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή στην κοινωνία και την οικονομία της επόμενης δεκαετίας.